Brak produktów w koszyku.
Wróć
Ukryty minerał, który może chronić Twój mózg – jak naturalny lit wywołuje falę zainteresowania
25 listopada, 2025
Spis treści
Jeszcze niedawno lit kojarzył się głównie z terapią chorób afektywnych. Dziś ten pierwiastek wraca do centrum uwagi naukowców, tym razem w zupełnie innym kontekście – ochrony mózgu. Badanie opublikowane w czasopiśmie Nature przyniosło zaskakujące wnioski: niski poziom litu w organizmie może sprzyjać rozwojowi choroby Alzheimera. Odkrycie to sprawiło, że lit zyskał miano ukrytego minerału, który może mieć wpływ na pamięć, koncentrację i ogólną kondycję układu nerwowego.
Lit – pierwiastek znany, ale niedoceniany
Lit to jeden z najlżejszych metali na Ziemi. Występuje naturalnie w wodzie, glebie i niektórych produktach spożywczych. Od lat 50. XX wieku jest stosowany w psychiatrii do stabilizowania nastroju, zwłaszcza u osób z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi. Przez dekady postrzegano go jednak wyłącznie jako substancję terapeutyczną dla wąskiej grupy pacjentów.
Tymczasem lit w śladowych ilościach występuje w organizmie każdego człowieka. Jest obecny w mózgu, choć jego dokładna rola przez długi czas pozostawała tajemnicą. W ostatnich latach naukowcy zaczęli przypuszczać, że ten pierwiastek może wpływać na funkcje komórek nerwowych i procesy regeneracyjne w ośrodkowym układzie nerwowym. To właśnie ta hipoteza stała się punktem wyjścia do najnowszych badań, które mogą zmienić sposób, w jaki postrzegamy znaczenie litu dla zdrowia mózgu.
Nowe badania – lit a choroba Alzheimera
W sierpniu 2025 roku w Nature ukazało się badanie prowadzone przez zespół z Harvard Medical School, które wykazało, że poziom litu w mózgu może mieć znaczenie dla rozwoju choroby Alzheimera. Naukowcy analizowali próbki tkanek mózgowych osób zdrowych, z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi (MCI) oraz z zaawansowanym Alzheimerem.
Wyniki były jednoznaczne – w mózgach osób chorych i z MCI stężenie litu było znacznie niższe niż u osób zdrowych. Co więcej, pierwiastek ten gromadził się w patologicznych strukturach znanych jako blaszki amyloidowe, co sugeruje, że może być „uwięziony” i przestaje pełnić swoje funkcje ochronne.
Zespół badawczy poszedł o krok dalej. W modelach zwierzęcych ograniczono zawartość litu w diecie myszy, co doprowadziło do szybszego odkładania się blaszek amyloidowych, zaniku synaps i pogorszenia funkcji poznawczych. Gdy jednak podano gryzoniom niskie dawki litu w formie tzw. lithium orotate – substancji, która lepiej przenika do mózgu i unika wiązania z amyloidem – doszło do poprawy pamięci i cofnięcia części zmian neurodegeneracyjnych.
To pierwsze badanie, które tak wyraźnie sugeruje, że niedobór litu w mózgu może być nie tylko skutkiem choroby, ale także jednym z jej czynników ryzyka. Oznacza to, że utrzymanie odpowiedniego poziomu tego pierwiastka mogłoby w przyszłości stać się elementem profilaktyki chorób neurodegeneracyjnych.
Co oznacza to dla człowieka?
Choć wyniki badań są obiecujące, eksperci podkreślają, że dotyczą one przede wszystkim modeli zwierzęcych. Wciąż brakuje pełnych danych dotyczących ludzi. Mimo to coraz więcej dowodów wskazuje, że lit może mieć subtelny, ale pozytywny wpływ na zdrowie mózgu nawet w bardzo małych dawkach.
W niektórych regionach świata zauważono, że woda pitna zawierająca naturalny lit wiąże się z niższym odsetkiem przypadków demencji. To korelacja, nie dowód przyczynowy, ale pokazuje, że naturalne występowanie pierwiastka może mieć znaczenie dla długoterminowej kondycji mózgu.
WYPRÓBUJ WODĘ LECZNICZĄ Z LITEM
Lit działa w komórkach nerwowych jak regulator. Pomaga utrzymać równowagę procesów związanych z przekaźnictwem nerwowym, wspiera tworzenie nowych połączeń synaptycznych i chroni neurony przed stresem oksydacyjnym. Naukowcy są zdania, że właśnie ta kombinacja właściwości może tłumaczyć jego potencjał neuroprotekcyjny.
Lit jako naturalne wsparcie mózgu – trend i ostrożność
Rosnące zainteresowanie litem przeniosło się poza laboratoria. Coraz częściej pojawia się on w składach suplementów diety reklamowanych jako wsparcie dla pamięci i koncentracji. To efekt rosnącego trendu „brain health”, w którym konsumenci szukają naturalnych sposobów na utrzymanie sprawności umysłowej wraz z wiekiem. Lit wydaje się wpisywać w ten nurt – jest naturalny, obecny w środowisku i potencjalnie korzystny dla mózgu.
Naukowcy jednak tonują entuzjazm. Badania nad litem w kontekście choroby Alzheimera są wciąż w fazie eksperymentalnej. Większość danych pochodzi z badań na myszach i analiz pośmiertnych tkanek ludzkich.
Nie ma jeszcze dużych badań klinicznych potwierdzających, że suplementacja mikrodawek litu może faktycznie zapobiec demencji lub poprawić pamięć u ludzi.
Z drugiej strony, istnieją dane epidemiologiczne, które budzą nadzieję. Analizy z Danii i Japonii pokazały, że w regionach, gdzie lit występuje naturalnie w wodzie pitnej w wyższych stężeniach, ryzyko choroby Alzheimera było niższe. Warto jednak pamiętać, że są to korelacje, a nie dowody przyczynowe.
Jeśli ktoś rozważa suplementację, należy pamiętać o kilku zasadach:
- Bezpieczeństwo i kontrola dawki – lit jest skuteczny tylko w bardzo niskich ilościach. Zbyt wysoka dawka może obciążyć nerki i tarczycę.
- Forma chemiczna – lit występuje w różnych postaciach. W badaniach nad mózgiem największe zainteresowanie budzi lithium orotate, który wchłania się lepiej niż klasyczny węglan litu.
- Stałość stosowania – ewentualne efekty neuroprotekcyjne wynikają z długotrwałego utrzymania mikrodawek, a nie z jednorazowej suplementacji.
- Konsultacja lekarska – lit jest pierwiastkiem biologicznie aktywnym. Przed rozpoczęciem jakiejkolwiek suplementacji warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza w przypadku chorób nerek, serca czy przyjmowania innych leków.
Ten ostrożny ton nie powinien jednak odbierać litu jego potencjału. Badacze z Harvardu podkreślają, że jeśli kolejne analizy potwierdzą jego działanie, może on stać się jednym z pierwszych naturalnych pierwiastków o udowodnionym wpływie na spowolnienie neurodegeneracji.
Przyszłość badań nad litem – nadzieja dla profilaktyki demencji
Odkrycia opisane w Nature mogą zapoczątkować nowy rozdział w poszukiwaniach skutecznych metod zapobiegania chorobie Alzheimera. Naukowcy planują już badania kliniczne z udziałem ludzi, które mają określić, czy mikrodawek litu można bezpiecznie używać jako formy profilaktyki. Ważne będzie ustalenie, jakie stężenie pierwiastka w organizmie przynosi korzyści, a jakie może być ryzykowne.
Jeśli wyniki potwierdzą wcześniejsze obserwacje, lit może znaleźć zastosowanie nie tylko w leczeniu, ale i w codziennej profilaktyce zdrowia mózgu. Wówczas jego rola będzie podobna do witamin czy minerałów wspierających układ nerwowy – takich jak magnez czy cynk – ale z unikalnym działaniem ochronnym wobec neuronów.
Zainteresowanie litem wpisuje się też w szerszy trend: dążenie do zrozumienia, jak mikroelementy wpływają na starzenie się organizmu. Współczesna nauka coraz częściej pokazuje, że to, co występuje w śladowych ilościach, może mieć ogromne znaczenie dla długowieczności i zdrowia poznawczego.
W tym kontekście lit staje się symbolem nowego podejścia do neuroprotekcji – opartego nie na farmakologii, lecz na subtelnym wsparciu naturalnych procesów w mózgu.
Właściwości zdrowotne litu – najważniejsze informacje i podsumowanie
Odkrycie opisane w Nature zmienia sposób, w jaki patrzymy na ten niepozorny pierwiastek. Lit, który przez lata kojarzono z psychiatrią, może w przyszłości okazać się jednym z najciekawszych narzędzi w walce z chorobami neurodegeneracyjnymi. Choć droga od laboratorium do praktyki klinicznej jest długa, wyniki badań budzą ostrożny optymizm.
Lit nie jest cudownym środkiem na pamięć, ale może być brakującym elementem układanki, który pomoże lepiej zrozumieć mechanizmy starzenia się mózgu. Dla wielu osób to sygnał, że warto dbać o równowagę mikroelementów w organizmie i śledzić rozwój nauki, która coraz częściej pokazuje, że tajemnice zdrowia mogą kryć się w najbardziej nieoczywistych miejscach.
WYPRÓBUJ WODĘ LECZNICZĄ Z LITEM
Źródła:
https://archive.is/20250806163800/https:/www.nature.com/articles/d41586-025-02471-4